Polikistik Over Sendromu

Polikistik Over Sendromu (PCOS) nedir?

 
Polikistik Over Sendromu

Polikistik Over Sendromu adet düzensizliği, şişmanlık ve erkek tipi tüylenme ile karakterize, sebebi tam olarak bilinmeyen ve sık olarak görülen bir jinekolojik sorundur.

Polikistik over “çok sayıda kist içeren yumurtalık dokusu” anlamına gelmektedir.

Polikistik over (PCO) ve Polikistik over sendromu (PCOS) farklı kavramlardır.

PCO (Polikistik over) kadının ultrasonografik olarak yumurtalıklarda 2-8 mm çapında 10’un üzerinde dizili küçük yumurta keselerinin olmasıdır.

PCO da klinik bulgular yoktur, yalnızca ultrasonda kistlerin görünümü mevcuttur. O yüzden ultrasonda yumurtalıklarında çok sayıda kistleri olan, ancak klinik bulguları olmayan kişiler PCO olarak adlandırılmaktadırlar.

PCOS (Polikistik Over Sendromu, PKOS) adetlerde gecikme, şişmanlık, tüylenme ve kısırlık gibi belirtileri de kapsayan hormonal bir bozukluktur. Ancak bazı PCOS hastaları şişman değil hatta zayıf da olabilirler.

Polikistik over sendromu (PCOS) belirtileri
Kişiden kişiye farlılıklar gösterebilir. Bunlar:
• Tüylenme (hirsutism),
• Şişmanlık (obesite)
• Adet düzensizliği (menstruel bozukluk, yumurtlamanın olmaması veya gecikerek olması)
• Akne (sivilce)

PCOS’u olan kadınlarda aşağıdaki hormonal bozukluklar da vardır; • Testosteron (erkeklik hormonun) yüksekliği,
• İnsülin yüksekliği,
• Prolaktin (süt hormonu) yüksekliği (bazen)
• LH (luteinizan hormon) yüksekliği

PKOS hastalarında bazal dönemde (adetin 3. veya 4. gününde) LH hormonu FSH hormonuna göre yaklaşık 2 kat yüksektir.

Erkeklik hormonu yüksekliğine bağlı olarak erkek tipi saç dökülmesi (lokal alopesi) de ortaya çıkabilmektedir.

Tüylenme en fazla olarak karın, göğüs, çene bölgesinde, sırtta ve bacaklarda olabilir.

PCOS nasıl tanı konur?
Polikistik over sendromu kesin teşhisinde adet döneminde yapılan ultrason ve hormon testleri ile kişinin şikayetleri (klinik bulguları) ile kolay şekilde tanı konmaktadır.

Polikistik over sendromu genetik midir?
PCOS ‘u olan kadının ailesinde de aynı risklere sahip olduğu ve bazı genlerin sorumlu olduğu sanılmaktadır.

Polikistik over sendromu ne zaman olur?
Polikistik over sendromunun kadının hayatının hangi döneminde başladığı bilinmemektedir. Bazı araştırmalar anne karnında bazı araştırmalarda ergenlik döneminde başladığı yolundadır.

PCOS nasıl tedavi edilir?
PCOS nedeni tam olarak bilinmediğinden ötürü kesin tedavisi de bulunmamaktadır. Ancak tedavi kişinin şikayetlerine göre yapılmaktadır.

Yalnızca adet gecikmeleri olan bir kişiye doğum kontrol hapları veya düzenleyici – dengeleyici hormonal ilaçlar verilebilir.

Çocuk istemi ile gelen hastalara yumurtlamayı arttırıcı ilaçlar verilmektedir. 3 kez aşılama işlemi yapılan ve gebelik elde edilemeyen kişilerde tüp tedavisine kadar gidilebilir.

Yalnızca tüylenme sorunu yaşayanlarda ise erkeklik hormonunu baskılayıcı, tüylenmeyi azaltıcı ilaçlar ve özel doğum kontrol hapları verilebilir. Tedavi süresi 6 aydan daha az olmamalıdır. Tedavi sırasında lazer veya iğne ile epilasyon da uygulanarak tüylerin bir en önce dökülmesi sağlanabilir.

İnsülin direnci olan ve kilolu bayanlarda insülin hassaslaştırıcı haplar kullanılmaktadır. Amaç insüline karşı duyarlılığın arttırılarak kilonun ve hormonal dengenin kontrol altına alınmasıdır.

Polikistik over sendromu bazı genç kızlarda psikolojik olarak sorunlara da yol açabilir. Özellikle ergenlik döneminde ortaya çıktığı zaman psikoterapi desteği verilebilir.

Unutmayınız; kilo polikistik over sendromunun şikayetlerini arttırmakta, diğer taraftan PKOS da kiloyu arttırmaktadır. Bu kısır döngüyü kırmak için kilolu (obes) kadınların kilo verilmesi şarttır. Bu nedenle tedavilerde en önemli kısımlardan bir tanesi de kilonun kontrol altına alınmasıdır. Bunun için diyetisyen desteği de sağlanabilir.